DOĞUM KONTROL HAPLARI 50 YAŞINDA

Dergi

 20.06.2010

 50. yılında doğum kontrol hapı

Piyasaya sürüldüğünde dünyanın dört bir yanında karşıtları tarafından "şeytan buluşu" olarak görüldü. Oysa kadının özgürleşme sürecinde çok önemli bir adımdı. Doğum kontrol hapları 50 yaşında...

 METE KIZIK

 Kadının bedeni üzerine yazılmış yüzlerce mitoloji, onlarca dini öykü kulaktan kulağa bugüne aktarıldı. Bu geleneğin sonucu olarak kadınlar hep, ikinci sınıf varlık olarak görüldü, bu yönde toplum yapılandırıldı. Başlangıç noktası dinsel temalardı. Rivayete göre, Adem ve Lilith arasındaki bitmez kavgaların sonucunda eşitsizliğe dayanamayan Lilith, yasak kelimeyi söyler. Ardından yeryüzüne sürgün gönderilir. Sürgünde de rahat durmaz. Şeytanla beraber olup ondan günde yüz çoçuk dünyaya getirir. Bu arada Adem’in yalnızlığına dayanamayan Tanrı Havva’yı yaratır. Havva’nın itaatı esastır. Böylece erkeğe itaatkâr kadın Havva soyundan, eşitlik arayan “huysuz” kadın ise Lilith soyundan geldiği inancı yaratılır.

Hurafe ve masalları elimizin tersiyle bir köşeye fırlattığımızda görünen manzara ne peki?

 Egemenlik ilişkilerinin oluşmasıyla birlikte kadına yemek yapma, erkeğe itaat ve çocuk doğurma görevi verildi. Geldiğimiz süreçte kadınlar sosyal yaşamdan hukuka, ticaretten cinselliğe kadar yaşamın her alanında egemen erkek kültürünün sınırları içine hapsedildi. Nazi dönemindeki 3K (çocuk, mutfak, kilise) yüzlerce yıllık kültürün en kısa açıklaması oldu. Kadının beyni ve bedeni değersiz görüldü. Derin psikolojinin kuramcısı Freud bile klitoris için “değersiz bir penis” görüşünü öne sürdü.

Genel manzara böylesine olumsuz.

 Ancak özellikle son 40 yıldır “küresel isyanın” boy vermesiyle, kadınların özgürleşmesi ve eşit hakları edinme mücadelesinde devasa gelişmeler sağlandı. En önemli gelişmelerden biri, cinsel özgürlük alanında çok önemli bir rol oynayan doğum kontrol hapları. Batı da “anti-baby pille”, Türkçemize daha insancıl biçimde “doğum kontrol hapı” olarak çevrilen hapların yan etkileri, 50. yılında yandaş ve karşıtlarınca tartışmaları da körüklüyor.

Eleştirilerin en yenisi geçenlerde kamuoyunun gündemine oturdu, tartışılmaya hâlâ devam ediliyor. ABD’li bilim insanlarının en son yaptıkları araştırmalara göre haplar, 6 aylık kullanım sonrasında cinsel arzuyu yaşam boyu köreltebiliyor.

Bu açıklama onlarca yıldır bilinenleri ters yüz edecek kadar tartışma yaratıyor. Dünyamızda şu anda günde 100 milyon kadının bu hapları kullanıldığı sanılıyor. Özellikle kadın sağlığının tabu olarak görülmesinin kırılmasıyla birlikte, doktor ve hastanelere başvuranların sayısındaki patlama, dikkatleri bu noktaya çekiyor.

 Boston Üniversitesi’nin dünyaca ünlü seksüel doktoru Irwin Goldstein, kendisine başvuran çeşitli yaşlardaki 125 kadından 62’sinin hâlâ hap aldığını, 40’ının geçmişte, 23’ünün ise hiç kullanmadıklarını belirtiyor. Goldstein’in araştırmalarını yayımladığı bilimsel magazin dergisi New Scientist’deki makalesine göre bir yıllık gözlemlerin sonucunda hap kulananların kan analizlerinde yumurta beyazı SHBG’lerin yüzde 300 ve 700 oranında anormal ve çok olduğu, testosteronlarının üçte bir oranında azaldığı ve bunun cinsel soğukluk yarattığı ortaya çıktı. Hapların bırakılmasından sonra sorunların azalmakla birlikte sürdüğü anlaşıldı.

Geçen hafta Vaşington’da yapılan “Amerikan Klinik Endokrinologlar Derneği” toplantısında konuya bir kez daha dikkat çeken Goldstein, “kısa bir süre alınsa bile bu haplar, kadınların tüm yaşantısını etkileyebilir” dedi. Yardımcısı Claudia Panzer de aynı toplantıda hapların gelişi güzel kullanıma dikkat çekerek, “Bonbon şekeri gibi kullanıldıkça, doktorların görüşü dikkate alınmadıkça, yan etkileri konusunda yeterince aydınlatılmadıkça bu haplar, tehlikededir” diye konuştu.

1968 küresel isyan döneminde sadece çocuklu kadınların kullanmasına izin verilen, günümüzde ise Avrupa’nın birçok ülkesinde 18 yaşa kadar bedava dağıtılan, sosyal güvenlik kapsamındaki doğum kontrol hapları, bilimsel tartışmalara ve endişelere yol açmaya devam ediyor. metekizik@cumhuriyet.com.tr