YEŞİL GERİLLALAR ÇEVRE İÇİN SAVAŞIYOR

Yeşil gerillalar çevre için savaşıyor

METE KIZIK 

New York’ta doğduktan sonra Avrupa’yı saran Yeşil Gerilla hareketinin gerillaları, sahiplerinin bilgisi olmadan boş buldukları toprak parçasını yeşillendiriyor. Toprak sahiplerinin yeşilliği görünce kendilerini anlayacağından eminler. Anarşist bahçıvanların bu eylemleri sayesinde New York’taki daha önce moloz ve çöp dolu olan bir arazi kent yönetimince park ilân edildi.

1968 küresel isyanın yansımasıdır, var olana karşı çıkmak ve başka bir dünyanın mümkün olabileceği düşüncesini gündelik yaşamda da yaşatmak...

Bu dönem ve sonrasında Frankfurt bilet zamları protesto hareketi, anti atom santralları direnişleri, işgal evleri, yeni türden konuşma ve ifade dili, feminist hareketler, çevre savaşımı, cinsiyet eşitçiliği, şaka gerillaları, şarlatanlar ordusu adıyla, kürtaj hakkı, eğitimin ve yasaların demokratikleştirilmesi, sosyal güvenliğin sağlanması ve genişletilmesi amacıyla irili ufaklı, “yeni sol” çizgide yüzlerce örgütçük oluştu.

1960-70 dönemlerinin hipi grupları “köy komünleri” hayaliyle yaşadılar. Birlikte ekmek pişirdiler, yünlü kazaklar giydiler, sebze yemeklerini tercih ettiler. Sunulanın dışında, var etmenin gerektiğini vurguladılar ve gösterdiler...

Gelişen bireysel ve sosyal eylemlilikler ve kültür sayesinde; hem toplumsal değişim ve dönüşüm sağlandı hem de gelecek kuşaklara mücadele mirası bırakıldı.

Bu mirasçılardan bir grubun kökleri de otuz beş yıl önceye dayanıyor. “Yeşil Gerilla” hareketi New York’ta doğdu, Avrupa’yı sardı, şehirlerde sahiplenildi.

Bu harekete “gerilla” denmesinin nedeni bir yandan anarşist bir hareket olması diğer yandan da sahiplerinin bilgi ve oluru olmadan sessiz sedasız arazileri kullanmaları. Eylemleriyle toprak sahiplerinin yeşillliği görünce kendilerini anlayacaklarına dair inançları var.

Yeşil gerilla aktivistelerinin malzemeleri herkesin sorunsuzca tedarik edebileceği türden. Kazma, kürek, bir kap su, çiçek ve bitki tohumları...

Kentleri güzelleştiren yeşilliktir

Gerilla Bahçıvanlık “nerede bir toprak parçası varsa, orada yeşillik olmalıdır” diyen bir çevre grubu. İlk başlarda New York’ta yaşayan sanatçı Liz Christy ve Yeşil Gerilla katılımcılarının Bowery ve Houston Caddesi çevresinde başlattıkları bir hareketti. 17’nci yy.’dan kalma bir boş araziyi işgal ederek sebze, meyve ve çiçek fideleri ekip tohum bombalarıyla yüzlerce bitkinin yeşermesine yol açtılar. Daha önce moloz ve çöplük olan bu arazi kısa sürede farklı bir manzaraya kavuştu. Bölgeden gelen gecen binlerce kentli, bu değişimi yaşadı, katkı koydu. Böylelikle kent yönetimi, New York’un ilk kamu parkını onaylamak zorunda kaldı...

Otuz yılı aşkın süre önce başlayan bu hareket, günümüzde yüzlerce insanı kucaklamış durumda. Çünkü yeşil alanların yetersizliğine, betonun artmasına karşı çıkma bilinci ve isteği artıyor.

Gerilla bahçıvanların en dikkat çekici eylemi 2000 yılında Londra’daki 1 Mayıs kutlamalarına katılanlarca gerçekleştirildi. Miting sonrası yüzlerce eylemci, Square Meclisi’nin önündeki büyük alanı işgal ederek çeşitli bitki ve meyve fideleri dikti...

Günümüzde modern bir içerik alan bu gerilla hareketi; yiyip içtiklerimizdeki genetiği değiştirilmiş godalara karşı (GDO) tepki amacıyla şehir merkezlerinde boş buldukları alanlara hormonsuz fideler dikiyorlar. Eylemlerinin temelinin “Mono kültüre karşı çıkmak” olduğunu belirtiyorlar. Araç park alanlarını mini bahçelere dönüştüren “Rebar” (inşaat demiri), meyve çekirdekleri ve fidanlarını şehirlerdeki parklara dikip meyve ağaçları yetiştiren “Fallen Fruit” hareketi gibi açılımları da var.

Yeşil gerillaların iletişim merkezi www.guerrillagardenig.org. Site kurucusu Richard Reynolds eski bir reklamcı, sitesinde dünyanın dört bir yanındaki gerillalarla iletişim kuruyor, bilgi ve deneyimlerini paylaşıyor.

On bir maddelik gerillanın el kitabını yazarı...

“Kentleri güzelleştiren mimari yapılar değil, yeşillik ve bahçelerdir” diyor gerillalar. Yaşadıkları çevrenin yeşillenmesini, belediye görevi olarak görmüyorlar...
 metekizik@cumhuriyet.com.tr